Astronomlar, NASA’nın TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) verilerinde gizli kalmış ötegezegenleri tespit etmek için RAVEN adı verilen yeni bir yapay zeka destekli analiz sistemini devreye soktu. Sistem, yıldızların önünden geçen gezegenlerin ışıkta yarattığı son derece küçük dalgalanmaları tarayarak 118 yeni ötegezegeni doğruladı ve binlerce yeni adayı listeye ekledi. Bulgular Mayıs 2026’da kamuoyuyla paylaşıldı.
RAVEN Nedir, Nasıl Çalışıyor?
RAVEN, gerçekçi simülasyonlar üzerinde eğitilmiş yapay zeka modellerini kullanarak çiftli yıldızlar veya cihaz kaynaklı gürültü gibi yanlış pozitifleri ayıklıyor. Ardından en güçlü sinyalleri istatistiksel olarak doğruluyor. Ekip, RAVEN’i TESS’in ilk dört yıllık görev verisindeki 2,2 milyon yıldız üzerine uyguladı.
Neler Bulundu?
- 118 yeni ötegezegen istatistiksel olarak doğrulandı.
- 2.000’den fazla yüksek kaliteli aday belirlendi; bunların yaklaşık 1.000’i tamamen yeni.
- Yıldızının çevresini bir günden kısa sürede tamamlayan ultra-kısa periyotlu gezegenler dahil edildi.
- Gezegenlerin nadiren bulunduğu düşünülen “Neptün çölü” bölgesinde de örnekler tespit edildi.
Bilimsel Önemi
RAVEN’in sonuçları, NASA’nın Kepler görevinden elde edilen popülasyon istatistikleriyle uyumlu çıktı: Güneş benzeri yıldızların yaklaşık %9-10’u yıldızına yakın yörüngede bir gezegene sahip. Ancak RAVEN’ın ölçüm belirsizlikleri 10 kata kadar daha düşük; bu da galaksideki gezegen popülasyonu hakkında çok daha hassas tahminler yapılmasına olanak tanıyor.
Gelecek Araştırmalar İçin Anlamı
Bu yaklaşımın, NASA Roman Uzay Teleskobu ve PLATO gibi gelecek görevlerde toplanacak devasa veri setlerini taramak için de kullanılabileceği belirtiliyor. Daha temiz veri kümeleri, gezegenlerin nasıl oluştuğu, hangi yıldız tiplerinin etrafında daha sık görüldüğü ve yaşanabilir bölgelere ne kadar yakın olabileceği gibi büyük soruların yanıtlanmasına katkı sağlayabilir.
Kısa Soru-Cevap
Bu gezegenlerden herhangi biri yaşanabilir mi? Çalışmanın odağı yaşanabilir bölge gezegenleri değil; yıldıza yakın, kısa periyotlu gezegenler. Bu nedenle keşfedilen örneklerin büyük bölümü çok sıcak ve büyük olasılıkla yaşam için elverişsiz.
